Мӧд муясӧ овмӧдчӧм изьватас

Яран асвеськӧдлан кытш

Ӧнія Яран асвеськӧдлан кытш мутасын изьватаслӧн коркӧя овмӧдчӧм – тайӧ Большеземельскӧй тундраын изьватасӧн кӧр видзӧмлӧн дзик гӧгӧрвоана бӧртас.

Яранъяслысь кӧр видзӧмсӧ босьтӧм да сійӧс бурмӧдӧм бӧрын изьватас 18 нэмын петісны тундраӧ. 20 нэм заводитчигкежлӧ изьватас сёрнисикас лоис аскостса кывйӧн изьватас да яран кӧр видзысьяс костын. А 1929 воӧ, кор лои лӧсьӧдӧма Ненеч автономия кытш, уна изьватас семьяяснаныс да кӧръяснаныс кольччисны татчӧ, медым вӧлі кӧні йирсьӧдны кӧръяссӧ. 20 нэмся 70-ӧд воясын кӧр видзысьяслӧн уна семья заводитӧны овны ӧтилаын, вужъясьӧны кутшӧмкӧ сиктын. И тайӧ выль оласногыс вайис уна выльтор. Ӧти боксянь, сійӧ кокньӧдіс олӧмсӧ нывбабаяслысь да челядьлысь, кодъяс водзсӧ сідзжӧ кӧялісны (кочуйтісны) тундраті. Мӧд боксянь, аскостса кывйӧн пырджык лоӧ роч кыв, а чужан кыв вылын сёрнитӧм заводитӧ кусны.

Изьватас лӧсьӧдісны некымын сикт Яран асвеськӧдлан кытшын. На лыдын Харута посёлок (1892, подув пуктысьнас вӧлі кресьтянин Ф.А.Канев) да Вӧлӧкӧвӧй сикт (1907, подув пуктысьнас вӧлі изьватас кӧр видзысь Артёмий Терентьев),

И талунӧдз изьватас кӧр видзысьяслӧн Яран асвеськӧдлан кытшын олысь йылӧмыс видзӧ изьватас кыв да традицияяс. Ӧніӧдз уна семьяын на кольӧма изьватаслӧн традиционнӧй паськӧм, и сійӧс оз прӧста видзны, но и новлӧны на. Кытшын уджалӧ “Изьватас” ӧтмунӧмлӧн юкӧн. ЯАК-са Этнокультурнӧй шӧринын эм коми культура юкӧн. Сійӧ нуӧдӧ зэв ыджыд удж да котыртӧ уна мероприятие коми кыв, культура да традицияяс видзӧм да сӧвмӧдӧм могысь. Коми кыв вылын йӧзӧдсьӧны небӧгъяс да статьяяс, шуам, и Этнокультурнӧй шӧринлӧн “Культура вестникын”. Уна во чӧж нин котыртӧны “Изьва кыы” чужан кыв лун. 2000-ӧд восянь ӧтчыдысь кык вонас тані нуӧдӧны “Визула ю” коми культура гаж. ЯАКын уджалӧ 10 гӧгӧр изьватас творческӧй коллектив.

Татчӧс изьватас оз орӧдны топыд йитӧдсӧ Изьвакӧд, пырӧдчӧны “Луд” гажӧ да мукӧд проектӧ , дерт жӧ, волысьӧны.

Pages: 1 2 3 4